ΜΟΥΣΙΚΑ ΝΕΑ

Βασίλης Τσιτσάνης: Η άγνωστη έμπνευση πίσω από το «Ακρογιαλιές Δειλινά»

Το ποίημα που στάθηκε αφορμή για να εμπνευστεί ο Βασίλης Τσιτσάνης το «Ακρογιαλιές Δειλινά» και η δεύτερη νιότη του τραγουδιού.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης γεννήθηκε στις 18 Ιανουαρίου 1915 και απεβίωσε την ίδια ημέρα 69 έτη μετά, στις 18 Ιανουαρίου 1984.

Ο Τρικαλινός συνθέτης κατέχει μία σημαίνουσα θέση στο γενεαλογικό δέντρο της λαϊκής μουσικής. Με την πολυγραφότατη δράση του σε συνθετικό και σε στιχουργικό επίπεδο, περνώντας αρκετές φορές και στο ρόλο του ερμηνευτή, η συνεισφορά του στην ελληνική μουσική αποτιμάται ως ιδιαίτερα σημαντική.

Δεν είναι μόνο η αμύθητη παρακαταθήκη από εκατοντάδες τραγούδια διαχρονικής αξίας. Δεν είναι μόνο ότι αρκετά εξ αυτών στάθηκαν ως σταθμοί στη δισκογραφία του τόπου. Δεν είναι μόνο ότι ακόμα ζεσταίνουν τις καρδιές ή προκαλούν το κέφι. Δεν είναι μόνο οι τραγουδιστές που αναδείχθηκαν στο πλευρό του.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης έβγαλε το λαϊκό τραγούδι και το μπουζούκι από τα όρια του περιθωρίου και την κακοφημία που είχαν αποκτήσει κατά την πρώιμη εποχή του ρεμπέτικου.

Καινοτόμησε όσον αφορά στη δομή των συνθέσεων και των στίχων, επισημοποιώντας μία καινούργια πραγματικότητα.

Μία από τις πιο ξακουστές επιτυχίες που συναντούμε στο πανόραμα του έργου του Βασίλη Τσιτσάνη είναι αναντίρρητα το «Ακρογιαλιές Δειλινά».

Το φημισμένο τραγούδι ερμηνεύτηκε για πρώτη φορά από τη Στέλλα Χασκίλ περί το 1948, σε ένα δίσκο shellac των 78 στροφών με την ετικέτα της Columbia (μετέπειτα EMI), με τον αρχικό τίτλο «Μπορεί Να Το ‘Χουν Πλανέψει».

Μολονότι οι στίχοι -όπως και η μουσική- έχουν αποδοθεί ορθώς στο Βασίλη Τσιτσάνη, εντοπίζεται σύνδεση μεταξύ του τετράστιχου του ρεφρέν και ενός ποιήματος της Ανθούλας Σταθοπούλου – Βαφοπούλου.

Όπως επεσήμανε ο λογοτέχνης και ποιητής Μάρκος Μέσκος σε δημοσίευσή του στην εφημερίδα «Αυγή» το 2004, η μοναδική ποιητική συλλογή που εξέδωσε η Ανθούλα Σταθοπούλου – Βαφοπούλου προτού χάσει τη ζωή της σε ηλικία 27 ετών, το 1935, περιείχε μεταξύ άλλων ένα ποίημα με τίτλο «Μπορεί».

Η σύμπτωση με το «Ακρογιαλιές Δειλινά» του Τσιτσάνη είναι εμφανέστατη:

Ανθούλα Σταθοπούλου – «Μπορεί»:

«Μπορεί να με πλανέψουν κι άλλες
ακρογιαλιές και δειλινά,
κι αγάπες, ναύρω πιο μεγάλες,
σκλάβα σ’ αυτές παντοτεινά»

Βασίλης Τσιτσάνης – «Ακρογιαλιές Δειλινά»:

«Μπορεί να το ‘χουν πλανέψει
ακρογιαλιές δειλινά
και σκλαβωμένη για πάντα
κρατούνε την δόλια καρδιά»

Εκτός της κεντρικής φράσης που αναδείχθηκε στην πορεία των χρόνων ως τίτλος του τραγουδιού, σχετικές ομοιότητες ανακαλύπτονται και στο υπόλοιπο τετράστιχο.

Η έκδοση συλλογή της Ανθούλας Σταθοπούλου – Βαφοπούλου, «Νύχτες Αγρύπνιας» (1931), είχε προηγηθεί σαφώς της δημιουργίας και της ηχογράφησης του «Ακρογιαλιές Δειλινά» (1948), με απόσταση περίπου μία δεκαπενταετίας.

Όπως εικάζεται, τέσσερις γραμμές ήταν αρκετές για να πυροδοτήσουν την ανεξάντλητη έμπνευση που διέθετε ο Βασίλης Τσιτσάνης για να δημιουργήσει εκ νέου ένα τραγούδι, συνδέοντας με τον τρόπο του τον κόσμο του Μεσοπολέμου με τη μεταπολεμική περίοδο.

Ο Βασίλης Τσιτσάνης έδειχνε επιμονή στην αναζήτηση θεμάτων για τα τραγούδια του.

Μία χαρακτηριστική και αληθινή ιστορία είναι και οι 11 τόνοι(!) χασίς που κατασχέθηκαν σε κυπριακό πλοίο στον Ισθμό της Κορίνθου το 1977, είδηση που οδήγησε στο περίφημο «Το Βαπόρι Απ’ Την Περσία» (δίσκος 45 στροφών, Columbia/EMI).

Show More

Related Articles

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


Close